Tek aday: bir hücreye gelebilecek tek harf
Sudoku çözmenin en temel adımı, tek bir hücreye odaklanıp "buraya hangi harfler gelebilir?" diye sormaktır. Hücrenin satırında, sütununda ve bloğunda bulunan her harf o hücreye gelemez. Geriye tek bir harf kalıyorsa cevap bellidir. Buna tek aday denir; İngilizce kaynaklarda naked single olarak geçer.
Örnek
Bu 6×6 bulmacanın harfleri T, U, R, İ, Z ve M. Işıklı hücre, 1. satırla 6. sütunun kesiştiği yer. Hücreyi etkileyen üç birim (satır, sütun ve blok) açık tonla gösterildi; bu birimlerde bulunan harfler mavi zeminle işaretli.
Şimdi tarayalım. Satırda R, M ve U var. Sütunda bunlara ek olarak T ve İ görünüyor. Bloktaki harfler (M, U, R) zaten sayılmıştı. Altı harften beşi elendi; geriye yalnızca Z kaldı. Bu hücreye başka bir harf yazmak, mutlaka bir birimde aynı harfin ikinci kez kullanılması demek olur.
Nasıl alışkanlık hâline getirilir?
Tek aday aramak, en çok harf içeren birimlerden başlandığında hızlanır. Neredeyse dolu bir satır, sütun ya da blok gördüğünde oradaki boş hücrelere bak: eksik harflerden biri, hücrenin sütununda ya da bloğunda zaten varsa diğeri kalır. Bu, örnekteki gibi tek hücreye bakıp altı harfi tek tek saymaktan çok daha hızlıdır.
İkinci alışkanlık, her yeni harften sonra o harfin etkilediği hücrelere yeniden bakmaktır. Yerleştirdiğin her harf, kendi satırındaki, sütunundaki ve bloğundaki boş hücrelerin aday listesinden düşer. Kolay bulmacalarda bu zincirleme etki tek başına bulmacayı bitirmeye yeter.
Ne zaman yetmez?
Orta ve zor bulmacalarda bir noktadan sonra hiçbir hücrenin tek adayı kalmaz; her boş hücreye en az iki harf gelebilir gibi görünür. Bu durumda bakış açısını değiştirmek gerekir: hücreye değil, harfe odaklanmak. Bir harfin bir satırda gidebileceği tek bir yer varsa, o hücrenin başka adayları olsa bile harf oraya gider. Bu tekniğin adı gizli tek.
Harfoku'daki İpucu düğmesi de aynı sırayla düşünür: önce seçili hücrede tek aday var mı diye bakar, yoksa gizli tekleri arar. Bir ipucu aldığında kartta yazan açıklamayı okumak, bu teknikleri öğrenmenin en kısa yoludur.