Adım adım örnek çözüm: 6×6 bir bulmaca baştan sona
Önceki yazılarda teknikleri tek tek anlattık: tek aday, gizli tek, not alma ve çiftler. Bu yazıda teoriyi bir kenara bırakıp gerçek bir bulmacayı baştan sona çözüyoruz. Bulmaca Harfoku'nun kendi motoruyla üretilmiş 6×6 bir Orta bulmaca; tek çözümü var ve her adımı yalnızca mantıkla atılabiliyor. Amacımız yalnızca sonuca ulaşmak değil, her harfin oraya neden geldiğini göstermek.
Bulmaca
Harfler S, İ, N, E, M ve A. Izgarada 13 başlangıç harfi var; bloklar 2 satır × 3 sütunluk dikdörtgenler. Anlatımı kolaylaştırmak için satırları yukarıdan aşağı, sütunları soldan sağa numaralandırıyoruz: "2. satır 3. sütun" ikinci satırın üçüncü hücresi demek. Köşegenlerde hiç başlangıç harfi yok, yani kelimeden bir ipucu alamıyoruz; bulmacayı tamamen satır, sütun ve blok kurallarıyla çözeceğiz.
1. adım: ilk harf bir gizli tekten
Hiçbir hücrenin tek adayı yokmuş gibi görünüyorsa harfe odaklanmak gerekir. 2. satıra bakalım: bu satırda A yok, demek ki satırın boş hücrelerinden birine mutlaka gelecek. Boş hücreler 2., 3., 4. ve 5. sütunlarda. Şimdi ızgaradaki A'lara bakaılm: 2. sütunda (4. satırda), 4. sütunda (6. satırda) ve 5. sütunda (3. satırda) birer A var. Bu üç sütundaki hücrelere ikinci bir A yazılamaz. Geriye tek hücre kalıyor: 2. satır 3. sütun.
2.–4. adım: harfler zincirleme açılıyor
Yeni yerleşen her harf, kendi satırında, sütununda ve bloğunda yeni bir bilgi demektir. İlk A'nın etkisi hemen görülüyor:
- 1. satır 6. sütun = A. 1. satırda da A yok. Satırın ilk üç hücresi sol üst blokta ve o blokta artık bir A var; 4. sütunun en altında da A bulunuyor. A'nın gidebilceği tek yer 6. sütun.
- 1. satır 4. sütun = İ. 1. satırda İ eksik. Sol üst bloğun içinde, 2. satırın başında bir İ var; bu yüzden ilk üç hücreye İ gelemez. 6. sütun doldu, geriye 4. sütun kalıyor.
- 2. satır 2. sütun = E. 2. satırın boş hücreleri 2., 4. ve 5. sütunlarda; eksik harfler E, M ve N. Sağ üst blokta E zaten var (1. satır 5. sütun). O hâlde E bu bloğun dışındaki tek boş hücreye, 2. sütuna gider.
5.–10. adım: orta bant
Şimdi 3. satıra geçelim. Bu satırda S, A ve N var; eksik harfler M, İ ve E, boş hücreler de 1., 3. ve 4. sütunlarda.
- 3. satır 3. sütun = İ. 1. sütunda İ var (2. satırda); 4. sütuna da az önce bir İ yerleşitirdik. İ'nin bu satırda gidebileceği tek hücre 3. sütun.
- 3. satır 1. sütun = M ve 3. satır 4. sütun = E. Kalan iki hücreye M ve E gelecek. 1. sütunda 4. satırda bir E olduğu için oraya ancak M yazılır; E de 4. sütuna gider.
Sağ orta blok artık neredeyse dolu: E, A, N ve S var; eksik olan M ve İ, boş hücreler de 4. satırın 4. ve 6. sütunları. 4. sütunda en üstte bir İ bulunduğu için 4. satır 4. sütun = M, 4. satır 6. sütun = İ. Bunun ardından 4. satırda tek boş hücre kalıyor; eksik harf N olduğu için 4. satır 3. sütun = N.
11.–15. adım: üst satırlar tamamlanıyor
1. satırda üç boş hücre kaldı ve eksik harfler N, M ve S. 3. sütuna bakınca A, İ, N ve M görüyoruz; bu sütundaki boş hücreye bu üç harften yalnızca S gelebilir: 1. satır 3. sütun = S. Kalan iki hücreye N ve M gelecek; 1. sütunda M zaten var (3. satırda). Böylece 1. satır 1. sütun = N, 1. satır 2. sütun = M.
2. satırda da iki boş hücre var ve eksik harfler N ile M. 4. sütunda M bulunduğu için (4. satırda) 2. satır 4. sütun = N, 2. satır 5. sütun = M. Üst iki bant tamamen doldu.
16.–23. adım: alt bant
Son iki satırda sütunlar artık çok dolu; her sütunda eksik harf sayısı ikiye inmiş durumda. Bu yüzden sütun sütun gitmek en hızlısı:
- 1. sütun: eksik harfler A ve S. 5. satırda S zaten var, o hâlde 5. satıra A, 6. satıra S gelir.
- 2. sütun: eksik harfler İ ve N. 6. satırda İ bulunduğu için oraya N, 5. satıra İ yazılır. Bu bir gizli tek: İ'nin bu sütunda gidebileceği tek yer 5. satır.
- 6. satır: geriye 3. ve 6. sütunlar kaldı; eksik harfler E ve M. 3. sütnunda M var (5. satırda), bu yüzden 3. sütun E, 6. sütun M olur.
- 5. satır: son iki hücre 5. ve 6. sütunlar; eksik harfler N ve E. 6. sütunda geirye yalnızca E eksik, demek ki 6. sütun E, 5. sütun N.
Son harfle birlikte bulmaca tamamlanıyr ve sol alttan sağ üste doğru gizli kelime ortaya çıkıyor: SİNEMA.
Bu çözümden çıkan dersler
- İlk adım genellikle bir gizli tektir. Başlangıçta hiçbir hücrenin tek adayı yoksa, eksik bir harf seçip bir satırda nereye gidebileceğini saymak çoğu zaman kapıyı açar.
- Zinciri takip et. 2.–4. adımların hepsi ilk A'nın açtığı yoldan geldi. Bir harf yerleştirdikten sonra hemen aynı satıra, sütuna ve bloğa yeniden bakmak, ızgarayı rastgele taramaktan çok daha verimlidir.
- Dolu birimler hızlandırır. Bulmacanın sonuna doğru bir sütunda iki eksik harf kaldığında, satırlardan birinde o harflerden biri bulunuyorsa ikisi birden kesinelşir. Son sekiz adım bu şekilde birkaç saniyede bitti.
- Bu bulmacada not almaya gerek olmadı. Harfoku'da 6×6 Kolay, Orta ve Zor bulmacaların hepsi yalnızca tek aday ve gizli tekle çözülebilir; Zor'da fark, bu adımları bulmanın daha uzun sürmesidir. Uzman seviyesinde ise not almak ve çiftleri görmek gerekir.
- Kelimeyi kullanmadık. 10. adımdan sonra sol alttan sağ üste giden köşegende N, E ve A yerini almıştı; bu harflerle SİNEMA kelimesini tahmin etmek mümkündü, ama gerek kalmadı. Kelime bir kontrol aracıdır; ayrıntısı köşegendeki gizli kelime yazısında.
Aynı yöntemi kendi bulmacanda denemek için 6×6 Orta seviyesiyle başlayabilirsin. Takıldığında İpucu düğmesine basarsan Harfoku da tam bu yazıdaki gibi, harfi hangi teknikle bulduğunu açıklayarak ilerler.
← Yeni başlayanların sık yaptığı 7 hataHarfoku'da en sık çıkan harfler ve kelime kalıpları →